Φαντάσου μια κυψέλη. Όταν εμφανιστεί ένας πιθανός κίνδυνος, μερικές μέλισσες βγαίνουν αμέσως να ελέγξουν τι συμβαίνει. Είναι ο τρόπος τους να προστατεύουν την κυψέλη. Αυτή η αντίδραση είναι χρήσιμη και απαραίτητη.
Τώρα φαντάσου ότι, ακόμη κι όταν ο κίνδυνος έχει περάσει, οι μέλισσες συνεχίζουν να πετούν ασταμάτητα γύρω σου. Βουίζουν συνεχώς, σε ακολουθούν παντού και τραβούν όλη σου την προσοχή. Όσο περισσότερο προσπαθείς να τις διώξεις ή να βεβαιωθείς ότι δεν θα σε τσιμπήσουν, τόσο περισσότερο ασχολείσαι μαζί τους. Και στο μεταξύ, σταματάς να κάνεις αυτά που έχουν πραγματικά σημασία για σένα.
Κάπως έτσι λειτουργεί συχνά και ο μυρικασμός. Ο νους δεν προσπαθεί να μας βασανίσει· προσπαθεί να μας προστατεύσει. Επιστρέφει ξανά και ξανά στις ίδιες σκέψεις, αναζητώντας μια τέλεια εξήγηση, μια βεβαιότητα ή έναν τρόπο να αποφύγουμε μελλοντικό πόνο. Αυτή είναι η δουλειά του: να εντοπίζει πιθανούς κινδύνους και να λύνει προβλήματα.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι εμφανίζονται οι «μέλισσες». Το πρόβλημα αρχίζει όταν αφιερώνουμε όλη μας την ενέργεια στο να τις παρακολουθούμε, να τις πολεμάμε ή να τις κάνουμε να φύγουν. Τότε ο νους καταλαμβάνει όλο τον χώρο και η ζωή μας μικραίνει.
Στην ACT δεν προσπαθούμε να εξαφανίσουμε τις μέλισσες. Μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε το βουητό τους ως αυτό που είναι: δραστηριότητα του νου. Οι μέλισσες μπορεί να συνεχίσουν να πετούν γύρω μας, όμως εμείς μπορούμε να επιλέξουμε να στρέψουμε την προσοχή μας εκεί όπου βρίσκεται η ζωή μας και να κάνουμε το επόμενο μικρό βήμα προς ό,τι έχει πραγματική αξία για εμάς, ακόμη κι αν το βουητό δεν έχει σταματήσει.
- Σύνδεση με τη μεταφορά
- «Τι πιστεύεις ότι συμβολίζουν οι μέλισσες σε αυτήν την εικόνα;»
- «Πότε εμφανίζονται οι “μέλισσές” σου;»
- «Τι αρχίζουν να σου λένε όταν εμφανίζονται;»
- «Ποια είναι η πιο θορυβώδης μέλισσα για σένα αυτή την περίοδο;»
- Αναγνώριση του μυρικασμού
- «Τι προσπαθεί να πετύχει ο νους σου όταν αρχίζει να γυρίζει γύρω από το ίδιο θέμα;»
- «Αν ο νους σου είχε καλή πρόθεση, ποια θα ήταν;»
- «Όταν ακούς τις μέλισσες και τις ακολουθείς, τι συμβαίνει μετά από δέκα λεπτά; Και μετά από μία ώρα;»
- «Σε βοηθά να λυθεί το πρόβλημα ή σε κρατά κολλημένο;»
- Δημιουργική απελπισία
- «Τι έχεις δοκιμάσει μέχρι τώρα για να κάνεις τις μέλισσες να φύγουν;»
- «Λειτούργησε μακροπρόθεσμα;»
- «Όσο περισσότερο προσπαθείς να τις διώξεις, τι παρατηρείς ότι συμβαίνει;»
- «Πόσο χρόνο σου κλέβουν οι μέλισσες από πράγματα που αγαπάς;»
- Αποδοχή, αποσύνδεση και αξίες
- «Αν οι μέλισσες συνέχιζαν να βουίζουν, αλλά δεν μπορούσαν να σε εμποδίσουν, τι θα ήθελες να κάνεις;»
- «Ποιο είναι το επόμενο μικρό βήμα προς κάτι σημαντικό για σένα;»
- «Πώς θα ήταν να κουβαλάς μαζί σου το βουητό και παρ’ όλα αυτά να προχωράς;»
- «Αν κοιτούσες τις μέλισσες αντί να τις κυνηγάς, τι θα άλλαζε;»
Ερωτήσεις αποσύνδεσης
- «Αντί να πεις “θα αποτύχω”, μπορείς να πεις “παρατηρώ ότι ο νους μου λέει πως θα αποτύχω”; Πώς αλλάζει αυτό την εμπειρία;»
- «Αν αυτή η σκέψη ήταν απλώς μία μέλισσα που βουίζει, θα χρειαζόταν να την ακολουθήσεις;»
- «Όλες οι μέλισσες λένε την αλήθεια ή απλώς κάνουν θόρυβο;»
Κλείσιμο της άσκησης
Μπορείς να ολοκληρώσεις με μια ερώτηση που συνοψίζει όλη τη μεταφορά:
«Αν σήμερα οι μέλισσες του νου σου συνεχίσουν να βουίζουν, ποιο είναι ένα μικρό βήμα που μπορείς να κάνεις προς τη ζωή που θέλεις, αντί να περάσεις όλη τη μέρα κυνηγώντας τες;»
Ιωάννα Δημητριάδου
Ψυχολόγος-Ειδική Παιδαγωγός
Εξειδίκευση στη Δυσλεξία, στη ΔΕΠ-Υ και στις Μαθησιακές Διαταραχές, PgD
Orton-Gillingham Practitioner / Executive Functioning Coach (Dr. Erica Warren)
CBT-Συμβουλευτική Υποστήριξη και Ψυχοεκπαίδευση παιδιών και εφήβων & Συμβουλευτική Γονέων (Beck Institute)
Συγγραφέας στην Upbility
Μέλος της British Psychological Society, GMBPsS, GBC