Πίσω από την απομόνωση ενός εφήβου δεν υπάρχει πάντοτε απροθυμία για επικοινωνία. Μερικές φορές, η σιωπή λειτουργεί ως ένας τρόπος διαχείρισης δύσκολων συναισθημάτων, φόβου απόρριψης, αμηχανίας ή της δυσκολίας να εκφράσει με λόγια όσα βιώνει. Η απομάκρυνση μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξυπηρετεί πάντοτε τις βαθύτερες συναισθηματικές και διαπροσωπικές του ανάγκες.

Στο πλαίσιο της Θεραπείας Αποδοχής και Δέσμευσης (Acceptance and Commitment Therapy – ACT), η μεταφορά της κλειδωμένης πόρτας μπορεί να αξιοποιηθεί για να διερευνηθεί η λειτουργία της αποφυγής και η σχέση του εφήβου με τις εσωτερικές του εμπειρίες. Στόχος δεν είναι να πιεστεί να μιλήσει ούτε να εγκαταλείψει την ανάγκη του για ιδιωτικότητα. Είναι να αναγνωρίσει πότε η σιωπή αποτελεί συνειδητή επιλογή και πότε ενδέχεται να περιορίζει την ψυχολογική του ευελιξία και τη δυνατότητά του να συνδέεται με ανθρώπους που θεωρεί σημαντικούς.

Η ψυχολογική ευελιξία περιλαμβάνει τη δυνατότητα να αναγνωρίζουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας, να τους αφήνουμε χώρο χωρίς να καθορίζουν απόλυτα τη συμπεριφορά μας και να επιλέγουμε μικρές, ουσιαστικές πράξεις σύμφωνα με τις αξίες μας. Για έναν έφηβο, μια τέτοια πράξη μπορεί να είναι ένα μήνυμα, μια φράση που εκφράζει τη δυσκολία του ή η παραδοχή ότι δεν είναι ακόμη έτοιμος να μοιραστεί περισσότερα.

Δεν χρειάζεται να ανοίξει ολόκληρη την πόρτα. Χρειάζεται να ανακαλύψει ότι μπορεί να επιλέξει ο ίδιος πότε, πώς και σε ποιον θα επιτρέψει να τον πλησιάσει.

Η δημιουργία μιας σχέσης εμπιστοσύνης, στην οποία ο έφηβος αισθάνεται ότι ακούγεται χωρίς να κρίνεται και ότι διατηρεί τον έλεγχο του ρυθμού της προσωπικής του αποκάλυψης, αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την ουσιαστική επικοινωνία. Η σύνδεση δεν επιβάλλεται· καλλιεργείται μέσα από την ασφάλεια, τον σεβασμό και τη σταδιακή προσέγγιση.

Ιωάννα Δημητριάδου

Ψυχολόγος-Ειδική Παιδαγωγός

MyDyslexic Therapy | Ψυχολογική και Μαθησιακή Υποστήριξη

Βιβλιογραφία

• Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change (2nd ed.). Guilford Press.
• Kashdan, T. B., & Rottenberg, J. (2010). Psychological flexibility as a fundamental aspect of health. Clinical Psychology Review, 30(7), 865–878. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2010.03.001
• Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 44(1), 1–25. https://doi.org/10.1016/j.brat.2005.06.006